Hoạt hình xuất hiện trong mọi khía cạnh của cuộc sống. Đây là một công cụ hỗ trợ đắc lực cho quá trình truyền tải thông tin của con người trong suốt chiều dài lịch sử. Trong bài viết hôm nay, hãy cùng tìm hiểu những lợi ích của hoạt hình trong eLearning.

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, mọi người thường đối mặt với nhiều thách thức khi phải gánh vác nhiều trách nhiệm. Việc thúc đẩy năng suất trong công việc và học tập vì thế trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Chính vì lý do này, đào tạo trực tuyến đã xuất hiện. Phương pháp này giúp những người bận rộn có thể mở rộng kiến thức và nâng cao kỹ năng mọi lúc mọi nơi. Tuy nhiên, việc phải giải quyết nhiều công việc cùng một lúc khiến giảm khả năng tập trung. Bên cạnh đó, họ cũng rất dễ bị phân tâm bởi những thứ vụn vặt thường ngày.

Việc thu hút sự tập trung của người học, chính vì thế, đã trở thành một nhiệm vụ đầy thách thức trong eLearning. Làm thế nào để có thể duy trì trạng thái tập trung và động lực học tập cho người học trong suốt khóa học? Rất may mắn là việc sử dụng các yếu tố motion graphics (đồ họa chuyển động) và animations (hoạt hình) có thể giúp giải quyết vấn đề này.

Mục lục:

Để bắt đầu, hãy cùng tìm hiểu đôi nét về lịch sử thú vị của hoạt hình để có một cái nhìn toàn diện hơn về chủ đề này.

Lịch Sử Của Hoạt Hình

Nhắc đến yếu tố hoạt hình, nhiều người sẽ nghĩ rằng đây là một phương tiện truyền thông hiện đại. Tuy nhiên, hoạt hình có nguồn gốc từ thời tiền sử.

Giai Đoạn 3000 TCN

Các nhà khảo cổ học đã chứng minh được rằng con người đã cố gắng mô tả mọi thứ đang chuyển động từ khi họ có thể vẽ. Người ta tin rằng đồ gốm Hy Lạp là một minh chứng cho điều này. Các đồ gốm loại này được trang trí với những hình vẽ. Các hình vẽ này minh họa các hành động liên tiếp của con người, con vật, hay đồ vật. Thông qua đó, người Hy Lạp cổ đại muốn lưu giữ lại:

  • Những câu chuyện thần thoại
  • Các vị thần
  • Niềm tin
  • Hoặc đơn giản chỉ là những khoảnh khắc thường ngày trong cuộc sống của họ.
Một chiếc bình gốm Hy Lạp cổ đại - tiền thân của hoạt hình

Một chiếc bình gốm Hy Lạp. Nguồn Ảnh: OpenClipart-Vectors

Thời Kỳ Tiền Phim Ảnh Của Hoạt Hình

Rất lâu sau đó, con người đã phát minh ra nhiều thiết bị tạo hoạt hình khác nhau. Các thiết bị này giúp kết hợp các hình vẽ lại với nhau để tạo ra ảo giác về chuyển động. Những thiết bị đáng chú ý phải kể đến là:

  • Magic Lantern
  • Thaumatrope
  • Phenakistoscope
  • Zoetrope
  • Flipbook
  • Movieola

Ví dụ, Phenakistoscope là một thiết bị bao gồm những đĩa quay được phản chiếu trong gương. Trên các đĩa này là những hình ảnh hay bức vẽ với khoảng cách đều nhau. Ngoài ra còn có những khe hình chữ nhật nhỏ ở vành đĩa. Thiết bị hoạt hình này có thể giúp người xem cảm nhận được ảo giác về chuyển động. Nó đã trở thành một món đồ chơi được yêu thích ở Châu Âu tại thời điểm đó:

Thiết bị Phenakistoscope

Thiết bị Phenakistoscopes – Nguồn Ảnh: The Public Domain Review

Thời Kỳ Hoàng Kim Của Phim Hoạt Hình

Trải qua nhiều giai đoạn khác nhau trong quá trình phát triển, hoạt hình đã tồn tại dưới nhiều hình thức trước khi bước vào thời kỳ hoàng kim. Sự xuất hiện của các hãng phim hoạt hình nổi tiếng trên thế giới như Walt Disney, MGM, Warner Brothers, và Max Fleischer đã mang đến cho người xem những thước phim hoạt hình được yêu thích. Sẽ là thiếu sót lớn nếu không nhắc đến những bộ phim hoạt hình nổi tiếng như:

  • Tàu hơi nước Willie
  • Silly Symphonies
  • Tom and Jerry
  • Betty Boop
  • Thủy Thủ Popeye
  • Nàng Bạch Tuyết và Bảy Chú Lùn
  • Người Đẹp và Quái Vật

Gần đây nhất là sự phát triển của công nghệ CGI (hình ảnh do máy tính tạo ra), các bức vẽ được thay thế bằng công nghệ 3D. Nhờ đó, nhiều bộ phim hoạt hình được sản xuất bằng máy tính ra đời. Phải kể đến là:

  • Gia Đình Simpson
  • Nữ Hoàng Băng Giá
  • Câu Chuyện Đồ Chơi
  • Biệt Đội Big Hero
Gia Đình Simpsons

Gia đình Simpsons – Nguồn Ảnh: Wikipedia

Tổng Quan Về Yếu Tố Hoạt Hình Trong eLearning

Tất cả các sự kiện lịch sử được liệt kê ở phần trên là nền tảng của khái niệm hoạt hình mà chúng ta biết đến ngày nay. Trên thực tế, hoạt hình xuất hiện trong mọi khía cạnh của cuộc sống. Cho dù con người có sử dụng cách thức nào để tạo ra chúng, điều đó chỉ minh chứng một điều duy nhất: Hoạt hình là một công cụ sáng tạo hỗ trợ đắc lực cho quá trình truyền tải thông tin trong suốt chiều dài lịch sử.

Tại sao mọi người lại yêu thích công cụ này đến vậy? Đó là vì hoạt hình có khả năng để:

  • Thu hút sự chú ý.
  • Truyền đạt các khái niệm cơ bản hoặc phức tạp. (Theo một cách độc đáo mà cả trẻ em và người lớn đều có thể hiểu được)
  • Nâng cao khả năng ghi nhớ kiến thức.
  • Kể những câu chuyện, truyền đạt thông điệp, kết nối cảm xúc. Thông qua đó, kết nối mọi người trên khắp thế giới bất kể sự khác biệt về ngôn ngữ, niềm tin, sở thích, thành kiến.

Những lợi ích của hoạt hình kể trên có thể áp dụng cho tất cả các khía cạnh, bao gồm cả eLearning. Ngay bây giờ, chúng ta hãy cùng tìm hiểu từng lợi ích mà hoạt hình đem lại trong các khóa học điện tử.

Lợi Ích Của Hoạt Hình Trong eLearning (Kèm Ví Dụ)

Dưới đây là 4 lợi ích nổi bật nhất mà yếu tố hoạt hình mang lại cho đào tạo trực tuyến.

Lợi Ích Của Hoạt Hình #1: Thu Hút Sự Chú Ý Của Người Học

Một trong những ưu điểm của đào tạo trực tuyến phải kể đến đó chính là sự dễ dàng truy cập. Phương pháp này giúp người học có thể học tập mọi lúc mọi nơi. Tuy nhiên, lợi ích này cũng đi kèm cùng với một bất lợi. Đó là, người học rất dễ bị phân tâm trong quá trình học online. Có quá nhiều yếu tố có thể làm phiền họ như:

  • Tiếng nhạc chuông thông báo của một ứng dụng hoặc tin nhắn.
  • Tiếng ồn gây ra bởi những người xung quanh.
  • Hoặc đơn giản là một bài giảng quá nhiều chữ khiến họ chán nản, mất tập trung.

Rõ ràng đào tạo trực tuyến là một phương pháp có nhiều lợi thế nhưng lại chưa đạt hiệu quả cao. Điều gì khiến phương pháp này trở nên không hiệu quả? Nội dung của khóa học có lẽ chưa hẳn là vấn đề chính. Nguyên nhân ở đây có thể phát sinh từ cách người tạo nội dung truyền đạt kiến thức. Như bạn đã biết từ bài viết trước, người học thích các bài giảng điện tử có tính tương tác cao. Con người nói chung và người học nói riêng phản ứng rất nhanh nhạy với các kích thích thị giác. Do đó, người tạo nội dung cần tận dụng lợi ích của hoạt hình bằng cách sử dụng đồ họa chuyển động trong các khóa học điện tử. 

Ví dụ: Animated Charts (Được tạo bởi phần mềm Saola Animate 3.0):

Nhấp chuột vào nút Prev hoặc Next để chuyển slide.

Hoạt hình giúp hiển thị thông tin ở trạng thái chuyển động. Đây là một hình thức thay thế tuyệt vời cho các khóa học nhiều chữ gây buồn ngủ. Hãy cùng xem ví dụ Animated Charts ở trên. Trong khóa học này, các số liệu về địa lý, dân số, dân tộc và tôn giáo, kinh tế, và du lịch của Việt Nam được thể hiện thông qua các đồ họa chuyển động. Các đối tượng chuyển động bao gồm hình ảnh, văn bản, biểu đồ với màu sắc bắt mắt. Các đối tượng này xuất hiện trên màn hình với các hiệu ứng thu hút người xem. Sau đó, slide được dừng lại để người xem có thể đọc các thông tin theo tốc độ của riêng họ. Họ có thể tương tác với khóa học bằng cách nhấp chuột vào nút để tiến hoặc lùi slide.

So sánh giữa một khóa học được trình bày dưới dạng văn bản thông thường và một khóa học bao gồm các đồ họa chuyển động và hoạt hình, theo bạn, khóa học nào sẽ thu hút người học tốt hơn?

Lợi Ích Của Hoạt Hình #2: Đơn Giản Hóa Các Khái Niệm Phức Tạp

Trong thực tế, có rất nhiều các khái niệm phức tạp không thể mô tả bằng từ ngữ. Nhiều hiện tượng hoặc tình huống không thể nhìn thấy bằng mắt thường hoặc rất khó để tưởng tượng. Ví dụ như:

  • Các hoạt động sinh học diễn ra bên trong cơ thể của con người
  • Các mô hình kinh tế phức tạp
  • Quá trình xử lý tội phạm
  • Những sự kiện địa lý diễn ra ở quy mô lớn
  • Quá trình tiến hóa của loài người
Ví dụ: Human Evolution (Được tạo bởi phần mềm Saola Animate 3.0):

Nhấp chuột vào nút Next Stage để xem sự tiến hóa của loài người qua các giai đoạn

Trong những trường hợp này, nếu người tạo nội dung sử dụng từ ngữ để mô tả, người học có thể cảm thấy rất khó hiểu hoặc khó hình dung. Điều này làm cho nội dung khóa học rất khó để tiếp thu. Người học sẽ nhanh chóng chán nản và mệt mỏi. Và như bạn đã biết, buồn chán chính là kẻ thù lớn nhất của việc học tập. Trong khi đó, các video hoặc các bộ phim cũng không phải là một lựa chọn hoàn toàn tối ưu thay cho văn bản. Sẽ không an toàn cho nhân vật chính khi phải quay những cảnh quay phức tạp, nguy hiểm.

Bạn có thể tận dụng lợi ích của hoạt hình trong trường hợp này. Hoạt hình, như bạn đã biết, là một công cụ vô cùng hiệu quả để hiển thị mọi thứ và minh họa các quy trình một cách sinh động. Lấy ví dụ với khóa học Human Evolution ở trên. Như bạn có thể thấy, khóa học này giúp người xem có thể hình dung về các giai đoạn tiến hóa của loài người. Nhấp chuột vào nút Next Stage, người học có thể xem sự thay đổi về ngoại hình của loài người qua các giai đoạn. Nhờ đó, kiến thức lịch sử sẽ dễ dàng được tiếp nhận mà không khiến người học cảm thấy nhàm chán. 

Lợi Ích Của Hoạt Hình #3: Nâng Cao Khả Năng Ghi Nhớ Kiến Thức

Có một câu nói rằng: “Một bức tranh hơn ngàn lời nói”. Theo các nhà khoa học thần kinh của MIT, bộ não con người có thể xử lý cả tá hình ảnh mà mắt nhìn thấy chỉ trong vòng 13 mili giây. Đây có thể là lý do khiến nhiều người học thích các công cụ hỗ trợ trực quan trong khóa học như hình ảnh, video, infographic hơn là văn bản. Và bạn có biết rằng hoạt hình thậm chí còn giúp nâng cao khả năng ghi nhớ kiến thức tốt hơn hình ảnh nhiều lần không? Nói cách khác, một hoạt hình có thể đáng giá bằng cả ngàn bức tranh.

Ví dụ: The ASEAN Infographic (Được tạo bởi phần mềm Saola Animate 3.0):

Nhấp chuột vào bất kỳ điểm nào trong infographic để tạm dừng hoặc tiếp tục xem.

Như bạn có thể thấy, infographic này minh họa các sự kiện lịch sự, thống kê nhân khẩu, và số liệu kinh tế dưới dạng chuyển động. Nhờ đó, thu hút sự chú ý của người học. Các biểu tượng, hình ảnh, văn bản sử dụng các hiệu ứng xuất hiện và biến mất. Thêm vào đó là cách sử dụng câu chữ ngắn gọn. Hai yếu tố này giúp người xem rất dễ dàng ghi nhớ thông tin. Họ có thể nhanh chóng nhớ được bốn chủ đề chính của bài học.

Bên cạnh đó, các chủ đề này cũng được chia thành các phần nhỏ. Để xem lại thông tin trong một chủ đề, người xem chỉ cần nhấp vào nút tương ứng. Ví dụ, bài trình chiếu đang hiển thị thông tin về kinh tế. Tuy nhiên, nếu người xem muốn xem lại thông tin về lịch sử, họ chỉ cần nhấp chuột vào nút History trên màn hình. Ngoài ra, họ cũng có thể tạm dừng infographic bằng cách nhấp vào bất kỳ vị trí nào. Việc áp dụng phương pháp học tập theo từng phần nhỏ như này tránh cho người học bị choáng ngợp bởi quá nhiều thông tin. Trong khi không phải tất cả chúng đều cần thiết. Phương pháp này không chỉ giúp cải thiện khả năng tiếp thu mà còn lưu giữ thông tin.

Lợi Ích Của Hoạt Hình #4: Thêm Tính Giải Trí Vào Các Khóa Học Điện Tử

Trong phần Lịch Sử của Hoạt Hình ở trên, có thể dễ dàng nhận ra lợi ích của hoạt hình trong lĩnh vực giải trí của con người. Để có một cái nhìn rõ ràng hơn về vai trò này, hãy cùng nghĩ về bộ phim hoạt hình nổi tiếng Tom và Jerry. Mặc dù bộ phim này được sản xuất vào năm 1940, cho đến nay nó vẫn là một trong những bộ phim hoạt hình được yêu thích nhất. Hầu như tất cả mọi người khi xem phim này đều bật cười trước cảnh Tom đuổi bắt Jerry. Bộ phim hoạt hình này là một minh chứng rõ ràng cho thấy hoạt hình có thể giúp kích thích cảm xúc như thế nào.

Hoạt hình có khả năng kể một câu chuyện, truyền cảm hứng cho mọi người, truyền tải những thông điệp quan trọng. Trong eLearning, yếu tố này là một sự thay thế tuyệt vời cho những thông tin khô khan và buồn tẻ, những kiến thức trừu tượng và lý thuyết. Sự kết hợp của các yếu tố hình ảnh và âm thanh cùng với sự chuyển động trong một khóa học eLearning không chỉ giúp người học hứng thú với nội dung được truyền tải mà còn giúp họ thư giãn.

Ví dụ: Trò Chơi Đường Về Nhà (Được tạo bởi phần mềm ActivePresenter 8):

Nhấp chuột vào nút Play để chơi thử. Xem hướng dẫn tạo trò chơi tại đây.

Người tạo nội dung có thể thiết kế các trò chơi hoặc câu đố để tạo không khí vui nhộn cho môi trường học tập trực tuyến. Đó là một cách hiệu quả để tổng hợp lại kiến thức và đánh giá học sinh khi đào tạo trực tuyến

Lời Kết

Không phải yếu tố hoạt hình nào cũng cần phải phức tạp như những phân cảnh trong phim hoạt hình của Disney hay Pixar. Ngược lại, hoạt hình được sử dụng trong eLearning cần đơn giản và vừa đủ. Điều này giúp không làm phân tâm người học khỏi nội dung chính của bài học.

Một số ứng dụng có thể hỗ trợ thầy cô tận dụng được các lợi ích của hoạt hình trong eLearning. Phải kể đến là hai phần mềm ActivePresenter và Saola Animate. ActivePresenter là một công cụ đắc lực để tạo các trò chơi giáo dục hoặc các bài kiểm tra trực tuyến với các hoạt hình đơn giản, vừa đủ bắt mắt để thu hút người học. Trong khi đó, Saola Animate là một phần mềm chuyên về hoạt hình. Phần mềm này chuyên về thiết kế hoạt hình không chỉ cho các khóa học trực tuyến mà còn cả các trang web. Bạn có thể tải xuống ActivePresenter và Saola Animate để dùng thử.

Trên đây là những lợi ích của hoạt hình trong eLearning. Hi vọng bài viết đã mang lại cho bạn những thông tin hữu ích.

Xem thêm: